Có “những khuất tất” trong việc xét giải bút ký ĐBSCL hay không?

Bài viết dưới đây khoivudongnai nhận được qua email từ ngày 27/4 mời bạn bè cùng đọc để biết thêm một nhận định quanh "sự cố" trả lại giải đặc biệt của tác giả Thanh Thủy.

Ngẫm nghĩ quanh chuyện ông Thanh Thủy trả lại giải cuộc thi bút ký ĐBSCL lần 4-2010.

Hải Âu

“…lúc cả Ban chung khảo chưa làm việc chưa biết ai cùng tác phẩm nào sẽ ngồi vào những thứ bậc giải thưởng nào thì mọi thứ đã được BTC đưa đi in thành sách cả rồi. Nghĩa là kết quả cuộc thi đã được quyết định trước khi Ban chung khảo đọc cùng cho điểm lên tác phẩm.

         Rõ ràng đây là những thông tin mang nội dung nghiêm trọng có khả năng đánh sập toàn bộ giá trị uy tín nơi các giải thưởng cùng những người tham gia tổ chức ra nó trong đó có các nhà văn đang ngồi ở những chức vị văn học mang tầm vóc thể diện cấp quốc gia dù tiền bạc cùng các thứ chứng nhận tương ứng nơi cuộc thi đã được phát hành vào công chúng”.

         Rất bất ngờ thậm chí sửng sốt khi hay tin ông Thanh Thủy người vừa đoạt giải đặc biệt cuộc thi bút ký ĐBSCL lần 4-2010 do Hội VHNT tỉnh Bạc Liêu đăng cai tổ chức vừa tự giác tự nguyện có văn bản trả lại những gì vừa nhận cùng những người có trách nhiệm.

         Bất ngờ và sửng sốt hơn khi nghe chính nhân vật người Bạc Liêu này  lý giải về việc làm của mình. Theo ông sau khi “báo chí phản ảnh những khuất tất của cuộc thi” ông “đã tìm hiểu và thấy được cuộc thi không minh bạch có dấu hiệu sắp đặt giải”.

         Dấu hiệu rõ nhất theo ông nằm ở chỗ  “trước khi vòng chung khảo diễn ra” BTC “đã chọn “những bài tiêu biểu” in sách” trước.

          Ngoài ra ông còn cho rằng mình chỉ tham gia “dự thi bút ký văn học ĐBSCL chứ không dự thi giải viết về Bạc Liêu”. Điều này theo ông làm cho cái giải mang tên “đặc biệt” kèm theo nhằm dành riêng cho một bài viết như thế nào đó về Bạc Liêu đã ứng hiện cụ thể vào tác phẩm “Chợ biển mênh mông ký” của ông là “không có trong thể lệ” khiến càng phải nên trả lại. (Xin đọc lời  lý giải của ông Thanh Thủy tại bài viết “Tác giả giải đặc biệt cuộc thi bút ký ĐBSCL lần IV trả lại giải” của tác giả Trần Vũ đăng trên báo Pháp Luật TP).

         Trước tiên như mọi người đều biết cuộc thi bút ký mà ông Thanh Thủy vừa có bài tham gia đúng là do Liên hội VHNT ĐBSCL đứng ra tổ chức trên cơ sở kinh phí chung hùn từ chính họ mà Hội VHNT tỉnh Bạc Liêu chỉ là đơn vị thực hiện nhiệm vụ đăng cai tổ chức theo sự đồng ủy quyền của cơ cấu Liên hội nói trên. Rõ ràng ắt hẳn xuất phát từ chính đặc điểm này nên cuộc thi bút ký đang bàn không lấy tên đơn vị đăng cai trùng tên đơn vị hành chính đang quản lý họ về mặt nhà nước nói chung là Bạc Liêu mà phải mang tên “ĐBSCL” vốn là địa danh khu vực tồn tại lâu đời có diện tích bao trùm toàn bộ địa bàn hoạt động của các Hội VHNT đang có chân trong cơ cấu Liên Hội nói trên gồm 13 đơn vị trong đó có cả Hội VHNT tỉnh Bạc Liêu.

         Như vậy khi cố tình gửi bài viết tham gia cuộc thi cấp khu vực ĐB nhưng ông Thanh Thủy bổng chỉ nhận được giải thưởng từ “cấp đăng cai” thì đúng ra cũng không đến nỗi làm buồn lòng ông. Nhất là khi giải thưởng “cấp đăng cai” cũng vừa có hiện kim kèm theo như bao giải “phi đặc biệt khác” lại vừa có đủ chữ ký công nhận của Trưởng Ban chung khảo lẫn Trưởng Ban Tổ chức cuộc thi cấp khu vực ĐB bên trong giấy chứng nhận để ông có thể tiện dụng khi cần thiết.

         Tuy nhiên dù vậy ông Thanh Thủy vẫn có thể trả lại khi tự xác nhận mình chỉ tham gia dự giải cấp khu vực ĐB không đạt thì thôi; chưa từng có ý định “thi” lấy cái giải “cho vui” nói trên. Bởi đấy là quyền giao kết dân sự được xây dựng trên nguyên tắc tự nguyện của hai phía có liên quan.

        Chỉ tiếc rằng ông Thanh Thủy đã không xác nhận điều này ngay từ đầu bằng cách  ghi ý kiến ấy rõ ràng vào bài dự thi hay thông báo kịp thời bằng điện thoại di động ngay lúc hay tin mình được thưởng để BTC không phải rơi vào cảnh bẽ bàng như có lẽ đang bẽ bàng.

        Chẳng những vậy khi đã làm thế một  người nào đó sắp  được “đôn” vào vị trí vừa bị trả lại từ ông sẽ phải bẽ bàng theo không kém dù rằng đương  nhiên sẽ có ít nhiều tiền đi kèm theo cùng với một giấy chứng nhận tương ứng. Còn trong trường hợp muốn  tránh né sự bẽ bàng không ai chịu đứng thế vào vị trí giải thưởng vừa bị ông Thanh Thủy trả lại  thì rõ ràng phần giải mang tên “đặc biệt” này bắt đầu trở nên “đặc biệt” hơn. Đặc biệt hơn nữa khi hình như đây là lần đầu tiên ở ĐBSCL xuất hiện người dự thi tự giác tự nguyện trả lại giải thưởng cho BTC. Tức là theo ông bên trên giải thưởng bên trên “một miếng giữa đàng bằng một sàng xó bếp” đối với không ít người vẫn còn một cái gì khác đáng quý giá hơn.

         Kế đến là vấn đề có hay không những điều ông Thanh Thủy gọi là “những khuất tất” những điều “không minh bạch có dấu hiệu sắp đặt giải” nơi cuộc thi với “mối dây” rõ rệt nhất nằm ở chỗ khi vòng chung khảo chưa bắt đầu tức lúc cả Ban chung khảo chưa làm việc chưa biết ai cùng tác phẩm nào sẽ ngồi vào những thứ bậc giải thưởng nào thì mọi thứ đã được BTC đưa đi in thành sách cả rồi. Nghĩa là kết quả cuộc thi đã được quyết định trước khi Ban chung khảo đọc cùng cho điểm lên tác phẩm.

         Rõ ràng đây là những thông tin mang nội dung nghiêm trọng có khả năng đánh sập toàn bộ giá trị uy tín nơi các giải thưởng cùng những người tham gia tổ chức ra nó trong đó có các nhà văn đang ngồi ở những chức vị văn học mang tầm vóc thể diện cấp quốc gia dù tiền bạc cùng các thứ chứng nhận tương ứng nơi cuộc thi đã được phát hành vào công chúng.

         Dĩ nhiên xét rõ ra những thông tin xuất phát từ  ông Thanh Thủy nói trên chỉ mới mang tính “cáo giác” bước đầu. Chưa có hồi đáp của phía bị “cáo giác” lẫn kết luận cuối cùng từ những nơi có thẩm quyền. Điều này làm cho giới quan sát hiện nay chỉ dám “wait and see” mà thôi. Nhưng vào thời điểm “chờ” và “nhìn” này vẫn cảm thấy trước có chút gì đó rất… đáng ngại. Ngại vô cùng.Vì hình như vẫn còn điều gì đó mà con mắt khóm nằm nơi công chúng văn học khắp ĐBSCL chưa kịp ghi nhận hết về cuộc thi…/.